Smardze to grzyby, które dziś w Polsce są praktycznie niespotykane, chociaż jeszcze sto lat temu należały do wyjątkowo popularnego i lubianego gatunku. Co jednak sprawia, że są tak wyjątkowymi grzybami? Smak, rzadkie występowanie, a może wygląd? Poznaj tajemnice smardzów!
Autorka: Olga z Zespołu Smardze.pl
Luksusowy dar lasu
Smardze zajmują jedną w najwyższych pozycji w świecie kulinarnych dodatków. Ich doskonałe walory smakowe oraz niedostępność sytuują je obok innych luksusowych darów lasu, trufli. Jeszcze w czasach przedwojennych w polskich lasach często można było spotkać wspomniane grzyby, ale z biegiem czasu się to zmieniło. Smardze, grzyby bardzo wymagające, nie rozwijają się w zdegradowanym środowisku, więc prawdopodobnie to było przyczyną ich nagłego zaniku. Dziś wspomniany gatunek nie dość, że jest rzadko spotykany, to jeszcze znajduje się pod ochroną. Nic dziwnego, że jest tak bardzo pożądany przez smakoszy.
Smardze – grzyby lepsze niż prawdziwki
Smardze
zaliczane są do najlepszych polskich grzybów. Ten nieco zapomniany już gatunek
wyróżnia się rewelacyjnym smakiem. Doskonały, wyszukany aromat z nutą orzechów
i kruchy, delikatny miąższ to prawdziwa uczta dla zmysłów. Najbardziej
doświadczeni znawcy zgodnie twierdzą, że jeśli chodzi o wszystkie polskie
grzyby, smardze znacząco przewyższają powszechnie uwielbiane i cenione
borowiki. Odważne sformułowanie? Z pewnością, szczególnie, że przyzwyczailiśmy
się przecież do dominującej pozycji prawdziwków w naszych rodzimych
grzybiarskich koszykach. Prawdziwka rozpozna nawet dziecko, natomiast bez
wątpienia warto zaznajomić się także ze smardzami.
Jak rozpoznać smardze?
Smardze, grzyby szlachetne i niespotykane, wyglądem przypominają plaster miodu lub naturalną gąbkę – to już rzecz subiektywna, zależna od wyobraźni. Podchodząc do sprawy bardziej konkretnie: główka (czapka) grzyba ma ciekawą ażurową budowę, a w kształcie przypomina stożek. Ma pofałdowaną powierzchnię i brak wypełnienia. Na pierwszy rzut oka, zwłaszcza tego niewprawionego, smardze mogą wyglądać na niebezpieczne i trujące. Nic bardziej mylnego! W rzeczywistości jest to prawdziwy skarb leśnego poszycia.
Gdzie można spotkać smardze?
Młodsze
pokolenia na pewno będą miały problem z rozpoznaniem tego gatunku na żywo, bo, jak
już powiedzieliśmy, praktycznie zniknął on z polskich lasów. Nie znaczy to
jednak, że smardze są całkowicie nieosiągalne w naturze. Dużo częściej można je
dziś spotkać
w przydomowym ogródku, choć i tak trzeba być szczęściarzem. Gdzie jeszcze można
na nie trafić? Na przykład w starodrzewach, na skraju łąk. Ponieważ lubią
stanowiska podmokłe, to wyrastają niekiedy także w łęgach, w zaroślach
nadrzecznych. Może się też zdarzyć, że smardze pojawią się na korze, którą
wysypuje się rabaty.
Ważna rzecz – smardze to grzyby chronione!
Raczej mało prawdopodobne, że spotkasz smardza w polskim lesie. Ale jeśli już spotka cię ten zaszczyt, to nie daj się ponieść emocjom. Pod żadnym pozorem nie można zebrać go ze stanowiska naturalnego! Wszystkie gatunki smardzów występujące w Polsce są bowiem pod ochroną. Wyjątek stanowią smardze rosnące w ogrodach, szkółkach leśnych i na terenie upraw ogrodniczych – jednak aby prowadzić tego typu hodowlę (i nie łamać prawa!) niezbędne są odpowiednie pozwolenia; a także profesjonalna, w pełni wyposażona uprawa. W praktyce oznacza to, iż pozyskanie smardzów w Polsce, ze sprawdzonych, odpowiedzialnych i bezpiecznych źródeł możliwe jest tylko za sprawą legalnych, certyfikowanych hodowli.
Smardze w kuchni
Jak można się domyślać, smardze swój wysoki kulinarny status smardze osiągnęły dzięki niesamowitym walorom smakowym, a także różnorodnym możliwościom ich wykorzystania. Przyznać trzeba, iż smardze rzadko jada się same – ich budowa anatomiczna stwarza natomiast duże pole do kuchennych popisów. Pustą główkę grzyba można bowiem łatwo nadziać, przyrządzając w ten sposób dania faszerowane. Ponadto smardze rewelacyjnie nadają się do marynowania, suszenia i duszenia w sosach. W ten sposób da się stworzyć elegancką kompozycję smakową, gwarantującą nie tylko niepowtarzalne doznania dla zmysłów, ale i kreujące elegancką, niespotykaną atmosferę.
W książkach kulinarnych i w Internecie znajdziesz mnóstwo przepisów, dzięki którym wykorzystasz te wyjątkowe grzyby w swojej kuchni. Przykładowe potrawy ze smardzów to na przykład zupa, risotto, tagliatelle, pierogi, omlet i wiele innych, jednak graniczeniem jest wyłącznie tutaj tylko i wyłącznie wyobraźnia.
